Peyzaj Nedir?

peyzaj

Peyzaj, ├ževre i├žinde yer alan ├že┼čitli karakterdeki do─čal ve k├╝lt├╝rel elemanlar─▒n, estetik ve fonksiyonel bir ┼čekilde bir araya getirilip d├╝zenlenmesi sanat─▒d─▒r.Burdan anla┼č─▒ld─▒─č─▒ gibi peyzaj sadece bitki d├╝zenleme de─čil, ayn─▒ zamanda bitkilerin devaml─▒l─▒─č─▒n─▒ sa─člamak i├žin sulama sistemlerinin, g├Ârsel ve fonksiyonelli─či sa─člayabilmek i├žinse ayd─▒nlatma ve sert zemin d├╝zenlemelerinin bir b├╝t├╝n halinde d├╝┼č├╝n├╝l├╝p mekan olu┼čturulmas─▒d─▒r.Asl─▒nda peyzaj s├Âzc├╝─č├╝ manzara ya da daha do─črusu k─▒r manzaras─▒, k─▒r resmi anlam─▒nda, Frans─▒zcadan al─▒nan resim ve foto─čraf sanat─▒na ait bir terimdir. Uygulama alan─▒ zamanla geni┼čleyerek, bir bah├žeden ├žok b├╝y├╝k, bir├žok bah├želeri, yerle┼čim alanlar─▒n─▒, koruluklar─▒, k─▒rsal alanlar─▒ i├žine alacak kadar b├╝y├╝k do─ča par├žalar─▒n─▒n d├╝zenlenmesinden, kent planlama bran┼č─▒na kadar dayanm─▒┼čt─▒r.

Peyzaj Mimarl─▒─č─▒
Do─ča, planlama ve tasar─▒m kavramlar─▒n─▒ sistematik bir yap─▒ i├žinde inceleyen Peyzaj Mimarl─▒─č─▒, sanat, bilim, m├╝hendislik ve teknolojiyi biraraya getirerek alan tasar─▒m─▒, planlamas─▒ ve y├Ânetimi ile u─čra┼čan bir meslek disiplinidir. D├╝nyada yakla┼č─▒k bir y├╝zy─▒ldan daha uzun s├╝redir Peyzaj Mimarlar─▒ ├ževreyi ┼čekillendirmektedir. Peyzaj Mimarlar─▒ parklar, bah├želer, turizm ve dinlenme alanlar─▒, ├╝niversite kamp├╝sleri, yerle┼čim alanlar─▒, ticari merkezler ve kamu yap─▒lar─▒ ile ilgili yer se├žimi yapar, lokal ve gerekse b├Âlgesel ├Âl├žekte alan kullan─▒m kararlar─▒ ├╝retir. Ayn─▒ zamanda sulak alanlar, akarsu koridorlar─▒, maden ocaklar─▒, kat─▒ atik depolama alanlar─▒, ormanlar gibi insanlar taraf─▒ndan tahrip edilmi┼č veya edilmekte olan alanlar─▒n s├╝rd├╝r├╝lebilirli─či ve onar─▒m─▒ i├žin planlama yapar. Ulusal b├Âlgesel ve lokal kapsamdaki tarihi alanlar ve k├╝lt├╝rel kaynaklar─▒n koruma projelerini y├╝r├╝t├╝r. Peyzaj mimarlar─▒; mimarlar; kent planc─▒lar─▒, in┼čaat m├╝hendisleri ve di─čer mesleklerle birlikte ├žal─▒┼čarak hem insanlar─▒n gereksinimlerine hem de ├ževresel de─čerlere sayg─▒nl─▒k ├ževresi i├žinde plan ve uygulama projeleri ├╝reterek ├ževre tasar─▒m─▒nda ve korumas─▒nda ├Ânemli rol oynarlar. Gerek do─čal, k├╝lt├╝rel ve sosyo-ekonomik ├ževreye ili┼čkin verilerin analizlerine ve de─čerlendirilmelerine dayal─▒ peyzaj planlama ├žal─▒┼čmalar─▒, gerekse sa─čl─▒kl─▒ s├╝rd├╝r├╝lebilir ve g├Ârsel kalitesi y├╝ksek ya┼čam ├ževresi yaratmay─▒ ama├žlayan yap─▒sal ve bitkisel peyzaj tasar─▒m─▒ ├žal─▒┼čmalar─▒, e─čitimin temel konular─▒n─▒ olu┼čturmaktad─▒r. E─čitim program─▒n─▒n amac─▒ bu temel konularda, ├╝lke ger├žekleri ve gereksinimleri de g├Âz ├Ân├╝nde bulundurularak, nitelikli, yetenekli, giri┼čimci, dinamik ve meslekler aras─▒ bilgi-koordinasyon taban─▒na sahip eleman yeti┼čtirmektir.

Peyzaj T├╝rleri
* G├Âky├╝z├╝ veya Bulut Peyzajlar─▒: Bulutlar─▒, hava veya atmosfer durumlar─▒n─▒ betimleyen resimlerdir.
* Mehtap Peyzajlar─▒: Gece, ay ─▒┼č─▒─č─▒yla ayd─▒nlanan manzara ve gece ortamlar─▒n─▒ betimleyen resimlerdir.
* Deniz Peyzajlar─▒: Okyanus, deniz ve k─▒y─▒ manzaralar─▒n─▒ betimleyen resimler.
* Nehir Peyzajlar─▒: Nehir k─▒y─▒s─▒ ya da nehir boyunca konumlanan nesneleri ve ortamlar─▒ betimleyen resimlerdir.
* Kent Peyzajlar─▒: Genellikle ku┼čbak─▒┼č─▒ ya da y├╝ksek bir noktadan kent g├Âr├╝n├╝mlerini betimleyen resimlerdir.
* Ku┼čbak─▒┼č─▒ Peyzajlar: ├ľzellikle ku┼čbak─▒┼č─▒ (u├žak ve di─čer hava ara├žlar─▒ndan g├Âr├╝nt├╝lenen) manzaralar─▒ betimleyen resimlerdir.

Kendi Bah├ženizi D├╝zenleyin
Bah├že d├╝zenleme uzun y─▒llar e─čitim gerektiren bir alan olmas─▒ sebebiyle ;burada peyzaj i┼čini uzun uzad─▒ya ├Â─čretme olana─č─▒ maalesef bulunmamaktad─▒r. Bununla birlikte bah├ženizi d├╝zenlerken size yard─▒mc─▒ olacak ipu├žlar─▒n─▒ burada bulabilrisiniz.
Her┼čeyden ├Ânce ekonomik durumunuz elveriyorsa peyzaj i┼čini bu konuda uzman birisinin yapmas─▒ her zaman en do─črusu olacakt─▒r.
Bu alanda ├žal─▒┼čan ├žok say─▒da peyzaj firmas─▒ bulunmaktad─▒r. Bunun yan─▒nda ├žok daha fazalda vas─▒fs─▒z ├žal─▒┼čana rastlamak m├╝mk├╝n. Bir bina yaparken mutlaka in┼čaat m├╝hendisine m├╝racat edilmesine ra─čmen bah├že yap─▒m─▒nda hayati tehlike arzetmemesi sebebiyle
okadar titiz davran─▒lmamakta bir peyzaj mimar─▒na ba┼čvurulmamaktad─▒r. Oysa e─čer para ├Âd├╝yorsak kar┼č─▒l─▒─č─▒n─▒ al─▒p almad─▒─č─▒m─▒z─▒ bilmeliyiz.

Bah├že d├╝zenlemesinde yap─▒lan yanl─▒┼člar ├žok sonra anla┼č─▒laca─č─▒ndan maalesef i┼č bitti─činde d├╝zenlemeyi yapan─▒n sadece d├╝zenlemedeki estetik anlay─▒┼č─▒ yada ├žok ciddi mimari hatalar─▒ ortaya ├ž─▒kacakt─▒r. As─▒l hatalar belki y─▒llar sonra anla┼č─▒lacakt─▒r.

Peyzaj i┼čini ├žok├ža yapan bah├ž─▒vanlardan ├žok az─▒ do─čru bilgilere sahiptir. Piyasada bir peyzajc─▒ yada bu konuda uzman ziraat m├╝hendisinin yan─▒nda bir kez bah├že d├╝zenlemesine kat─▒l─▒p ertesi g├╝n bu i┼če soyunan bir y─▒─č─▒n vas─▒fs─▒z ki┼čiye rastlamak m├╝mk├╝n. Oysa yeterli bilgi birikimine sahip olmayan bir ki┼či ancak g├Ârd├╝─č├╝n├╝ oda muhtemelen eksik ve yanli┼č uygular fakat hangi bitki neden se├žilmi┼čtir ├žo─čunlukla bilmez heryerde ayn─▒ uygulamay─▒ yaparki buda k─▒sa s├╝rede yap─▒lan masraflar─▒ ve eme─či bo┼ča ├ž─▒kar─▒r.
Peyzaj d├╝zenlemesinde dikkat edlecek tek ┼čey estetik de─čil ayn─▒ zamanda fonksiyonelli─či bitkilerin iklim ve toprak istekleri ve yap─▒n─▒n bitkilerle uyumlu olu┼ču, ki┼čilerin ihtiya├žlar─▒,i┼čyeri yada konut peyzaj─▒ olu┼ču,alan─▒ kullananlar─▒n ya┼člar─▒ vs gibi…

Bah├žemizi Kendimiz D├╝zenleyeceksek Nelere Dikkat Etmeliyiz

– Peyzaj ├žal─▒┼čmas─▒na ba┼člamadan ├Ânce bah├žemizin bir krokisini ├ž─▒karmal─▒y─▒z. Bu kroki ├╝zerine ald─▒─č─▒m─▒z ├Âl├ž├╝mleri yazmal─▒y─▒z.
( bah├ženin eni,boyu,s─▒n─▒rlar─▒n binaya olan mesafesi varsa di─čer yap─▒ ve a─ča├žlar krokide belirtilmelidir.)
– Kroki ├╝zerinde ruzgar koridorlar─▒,g├╝ne┼člik ve g├Âlgelik alanlar,bina giri┼č,varsa yol,gizlenmesini istedi─čimiz k├Ât├╝ g├Âr├╝nt├╝ler,g├╝r├╝lt├╝ merkezleri g├Ârmek istedi─čimiz manzaral─▒ y├Ân vs. belirtilemelidir.
– Sonra kroki ├╝zerinde karalamalar yaparak kafam─▒zdaki peyzaj d├╝zenlemesini ├Ânce ka─č─▒t ├╝zerinde ger├žekle┼čtirebiliriz.
– Peyzaj planlamas─▒nda ─░lk yap─▒lmas─▒ gereken ─░stenmeyen g├Âr├╝nt├╝ yada g├╝r├╝lt├╝ gelen yada k├Ât├╝ koku yayan b├Âl├╝mlerin perdelenmesidir.(├ľrne─čin kar┼č─▒n─▒zda mezarl─▒k var g├Ârmek istemiyorsunuz yada g├╝r├╝lt├╝l├╝ bir cadde ge├žiyor g├╝r├╝lt├╝y├╝ kesmek istiyorsunuz bah├ženin o y├Ândeki s─▒n─▒r─▒na bitki perdesi olu┼čturabilirsiniz. bunun i├žin y├╝ksek ve yo─čun tekst├╝rl├╝ herdemye┼čil bitkiler se├žmelisiniz. )
– Peyzaj d├╝zenlemesinde bitki se├žerken ana prensip bah├že s─▒n─▒r─▒na do─čru b├╝y├╝k bitkiler eve yakla┼čt─▒k├žada daha al├žak bitkilerin se├žilmesidir. Uzaktaki birkiler yak─▒ndaki s├╝s bitkileri i├žin ayn─▒ zamanda fon olu┼čturacakt─▒r.
-Bah├ženizin en uygun yerine g├Âlge elemanlar─▒ d├╝┼č├╝nebilir y├╝r├╝me yollar─▒ yada s├╝s havzu ve varsa ├žocuklara bir oyun alan─▒ i├žin yer belirleyebilirsiniz.
-Bah├ženizde sebze yeti┼čtirmek i├žin bir k├Â┼če ay─▒rabilirsiniz bu eve uzak ve ├žal─▒lar yada a─ča├žlarla perdeleyece─činiz bir yerde olmal─▒d─▒r.
– Bah├ženizin ana ├žer├ževesini ├žizdikten sonra bitki se├žimine ba┼člayabilirsiniz.
– Bah├ženizi d├╝zenlerken esteti─čin kurallar─▒ ge├žerli olacakt─▒r.
– Estetik kurallar─▒ peyzaj i├žinde ge├žerlidir.Orant─▒ (Gerek bitkiler ile Yap─▒ aras─▒nda gerekse bitkilerin birbirileriyle orant─▒l─▒ olmas─▒. ├ľrne─čin k├╝├ž├╝k bir bah├žede yap─▒n─▒n yak─▒n─▒na dikilen b├╝y├╝k bir a─ča├ž hem g├Ârsel ve hemde fonksiyonel olarak rahats─▒z edici olacakt─▒r.)
– Peyzaj ├žal─▒┼čmas─▒ yaparken dikkat edilecek bir konuda uyumdur. Uyum ( Yap─▒ ile bah├že aras─▒nda ve bitkilerin birbirileriyle ili┼čkilerinde bir uyum olmal─▒d─▒r. Bu uyum gerek tarz olarak gerek geometrik olarak ve gerekse renk olarak d├╝┼č├╝n├╝lmelidir. )
– Peyzaj d├╝zenlemelerinde simetri s─▒k├ža kullan─▒l─▒an bir unsurdur. Simetri ( Simetride estetik anlamda insanda ho┼č bir duygu yarat─▒r ├ľrne─čin: Bina giri┼čine iki yana simetrik olarak dikilen bitkiler )
– Denge (Oranlar,yap─▒lar k├╝tleler ve bo┼čluklar aras─▒nda bir denge olu┼čturmak g├Âze g├╝zel g├Âr├╝necektir.)
– Tarz ( Bah├ženizin bir ki┼čili─či olmal─▒d─▒r. bitkilerin rastgele f─▒rlat─▒ld─▒─č─▒ bir mekan olmaktan ├žok birbirine uyan benzer tarzda malzemelerin se├žilmesiyle ve bu malzemelerinde bah├ženin ve binan─▒n mimari tarz─▒yla uyumlu olmas─▒ ve uygun yerde kullan─▒lmas─▒ ile m├╝mk├╝nd├╝r. ├ľrne─čin bir japon bah├žesinde kayrak ta┼č─▒,Kendi Bah├ženizi D├╝zenleyin salk─▒m s├Â─č├╝t gibi malzemeler daha nat├╝rel ve rahatlatan bir ortam yaratmaya y├Ânelik olup bu benzer mimarideki bir villan─▒n bah├žesinde ├žok uygun duracakt─▒r.)
– Evin giri┼č yolunun iki yan─▒na abart─▒s─▒z bir d├╝zenleme yap─▒lmal─▒ ve as─▒l ├Âzen arka bah├ž peyzaj─▒na g├Âsterilmelidir.
– Eve uzak b├Âl├╝mlere b├╝y├╝k bitkileri yak─▒nlarada k├╝├ž├╝k bitkileri se├žmelisiniz. Bunu yaparken mesela salon yada mutfak
penceresinden g├Âr├╝nen b├Âl├╝me k─▒┼č─▒nda g├╝zel g├Âr├╝nen bitkileri d├╝┼č├╝nmelisiniz.
– Peyzaj d├╝zenlemesinde ─░lk ├Ânce in┼čaat i┼čleri tamamlanmal─▒ daha sonra bitkilendirmeye ba┼članmal─▒d─▒r.
-Toprak k├Ât├╝ ise ├╝st toprak de─či┼čtirilebilir ve iyi drene edilirse sonu├ž al─▒nabilir. Peyzaj ├žal─▒┼čmas─▒nda ├Ânce b├╝y├╝k a─ča├žlar sonra ├žal─▒lar ve nihayet yer ├Ârt├╝c├╝ler ve ├ži├žekler dikilmeli ve en son ├žim ekimi yap─▒lmal─▒d─▒r. ├çim sulamas─▒ zamanla b─▒kt─▒r─▒c─▒ gelebilir bu anlamda istenirse ├žim ekiminden ├Ânce otomatik sulama tertibat─▒ d├Â┼čenebilir.
– Peyzaj plan─▒ yaparken eve en yak─▒n yerden bah├že s─▒n─▒r─▒na gidildik├že boyu b├╝y├╝yen bitkiler se├žilmelidir.
– Peyzaj d├╝zenlemesi yapabilmek i├žin bitkiyi tan─▒mak ├Ânemlidir ald─▒─č─▒n─▒z bitki ├žok k├╝├ž├╝k olabilir fakat bitki materyali in┼čaat malzemesi gibi de─čildir,y─▒ldan y─▒la k├╝tle yada form olarak de─či┼čir bitki se├žerken b├╝y├╝d├╝─č├╝nde alaca─č─▒ ┼čekil ve boy dikkate al─▒nmal─▒d─▒r.
– Peyzaj d├╝zenlemesi yaparken k├╝├ž├╝k bitkiler daha ekonomik gelebilir ancak bah├žeyi ilk d├╝zenledi─činizde bah├ženiz bir ┼čeye benzemeyebilir. Bu moralinizi bozmas─▒n en ge├ž 5 y─▒l i├žinde bah├ženiz g├╝zel g├Âr├╝nmeye ba┼člayacakt─▒r.

T├╝m bunlar d├╝┼č├╝n├╝l├╝rken bitki se├žiminde bitkilerin iklim ve toprak istekleri g├Âlgeye t├Âleranslar─▒ g├Âz├Ân├╝nde bulundurulmal─▒d─▒r.
Peyzaj hakk─▒nda ├Âzetle sundu─čumuz bu bilgiler bah├ženizi d├╝zenlerken size yard─▒mc─▒ olacakt─▒r fakat toprak ve bitki bilgisi ├Ânemlidir.
Peyzaj ├žal─▒┼čmas─▒ yaparken do─čru bitkiyi se├žmek i├žin mutlaka sat─▒nalmadan ├Ânce bitki hakk─▒nda bilgi edinmelisiniz. Yanl─▒┼č se├žilen bitki sadece k├Ât├╝ bir peyzaj olu┼čturmakla kalmay─▒p ayn─▒ zamanda kullan─▒m alanlar─▒n─▒n i┼člevselli─činide azaltabilmekte rahats─▒z edici olabilmekte hatta ├ževreye zarar verebilmektedir. Bilin├žsizce se├žilen a─ča├žlar─▒ kesebilmek i├žin herg├╝n onlarca ki┼či kurumlara ba┼čvurmaktad─▒r.

Webview Test Lab
(Visited 238 times, 1 visits today)

bunlara da bakt─▒lar

Leave a Comment